Shop Act License – FAQs (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)
1) Shop Act License म्हणजे काय?
Shop Act License हा महाराष्ट्र शासनाकडून दिला जाणारा व्यवसायाची अधिकृत नोंदणीचा पुरावा (Legal Business Registration Certificate) आहे.
तो “Gumasta License” म्हणूनही ओळखला जातो.
2) मला Shop Act License घेणे आवश्यक आहे का?
होय — जर तुम्ही Maharashtra मध्ये कोणतीही commercial activity करत असाल तर Shop Act License आवश्यक असू शकतो.
यात समाविष्ट:
- दुकाने (Shops)
- Online sellers
- Consultancy / IT Services
- Retail / Wholesale
- Service providers
- Manufacturing units
- Home-based business (case-to-case basis)
3) Gumasta License आणि Shop Act License दोन्ही वेगळे आहेत का?
नाही.
दोन्ही एकच आहेत.
पूर्वी याला Gumasta म्हटले जात असे; आता अधिकृत नाव Shop Act License आहे.
4) Shop Act License Online मिळतो का?
होय.
संपूर्ण प्रक्रिया 100% Online आहे:
- Registration form भरणे
- Documents upload
- Fees payment
- Verification
- License download
Offline, काही ठिकाणी उपलब्ध असले तरी Online process सर्वात जलद व सुरक्षित आहे.
5) Shop Act License मिळायला किती वेळ लागतो?
सामान्यतः:
- 1 ते 7 दिवस
- काही जिल्ह्यांत 24 तासांतही approval मिळू शकते
6) Shop Act License किती वर्षांसाठी मिळतो?
Validity:
- 1 वर्ष
- 3 वर्ष
- 5 वर्ष
- 10 वर्ष
तुम्ही अर्ज करताना कालावधी निवडू शकता.
7) Shop Act License ची fees किती आहे?
Fees district, employee count आणि validity यावर अवलंबून असते:
- ₹365 पासून सुरू
- ₹600 ते ₹5,500 पर्यंत fees असू शकते
5 किंवा 10 वर्षांचा license घेणे सर्वात किफायतशीर पडते.
8) Renewal म्हणजे काय?
License चा कालावधी संपल्यानंतर किंवा संपण्यापूर्वी त्याला नवीन validity देणे म्हणजे Renewal.
Renewal उशिरा केल्यास Late Fee लागू शकतो.
9) Renewal किती दिवस आधी करता येतो?
Expiry date येण्याच्या 30 दिवस आधी Renewal करता येतो.
10) Renewal उशिरा केल्यास काय होते?
👉 Late fee + Penalty लागू होतो
👉 काही ठिकाणी inspection होऊ शकते
👉 बरेच दिवस विलंब झाल्यास fresh registration करावे लागू शकते
11) Shop Act License न घेतल्यास Penalty किती?
License न घेता व्यवसाय चालवल्यास:
- ₹1,000 ते ₹25,000 पर्यंत दंड लागू शकतो
- Repeat cases मध्ये ₹50,000+ penalty
व्यवसाय legally चालवण्यासाठी license आवश्यक आहे.
12) Shop Act साठी कोणती documents लागतात?
सामान्यतः:
- Aadhar Card
- PAN Card
- Photo
- Business Address Proof (Light Bill / Rent Agreement)
- NOC (भाड्याच्या ठिकाणीसाठी)
Firm / Company साठी अतिरिक्त documents लागतात.
13) Online application मध्ये signature कसे upload करायचे?
White paper वर correct signature करून:
- Clear scan करा
- JPG/PDF म्हणून upload करा
- Blur किंवा dark background असेल तर reject होण्याची शक्यता
14) Shop Act License घरून चालणाऱ्या business ला लागतो का?
हो — अनेक केसेसमध्ये आवश्यक असतो, जसे की:
- Home bakery
- Online selling
- Service-based freelancing
- Consultancy
- Handmade products business
Home address Proof असणे पुरेसे आहे.
15) Shop Act License update कधी करावा?
जर खालील बदल झाले असतील तर तात्काळ update करावे:
- Address change
- Business name change
- मालकाचा बदल (Ownership transfer)
- Employee count मध्ये बदल
- Nature of business बदल
16) Shop Act मध्ये Name Change कसे करतात?
Correction application करून:
- New name proof upload
- Documents verify
- Updated license issue
17) Address Change कसा करावा?
जागा बदलल्यावर:
- नवीन Rent Agreement
- Light Bill
- Owner NOC
upload करून address modification करता येतो.
18) कर्मचारी असलेच पाहिजेत का? कर्मचारी नसतानाही License मिळतो का?
हो — कर्मचारी नसले तरी license apply करता येतो.
Employee count “0” असा लिहा.
19) Shop Act License ला GST Registration करणे आवश्यक आहे का?
नाही.
दोन्ही वेगवेगळे आहेत.
GST registration व्यवसायाच्या वार्षिक turnover वर अवलंबून असते.
20) Shop Act Certificate कुठे ठेवायचा?
कायद्यानुसार:
- दुकानात
- ऑफिसमध्ये
- ग्राहकांना दिसेल अशा ठिकाणी
certificate display करणे अनिवार्य आहे.
Display न केल्यास दंड लागू शकतो.
21) License चा PDF हरवल्यास काय करावे?
Portal वर लॉगिन करून:
- Duplicate copy download करा
- PDF जतन करा किंवा print काढा
22) व्यवसाय बंद झाल्यास Shop Act License Cancel करणे आवश्यक आहे का?
हो.
जर व्यवसाय बंद असेल तर Cancellation application भरून license बंद करणे आवश्यक आहे.
यामुळे future penalties टाळले जातात.
23) Shop Act License कुठे-कुठे लागतो?
- बँक current account उघडताना
- सरकारी tender भरताना
- E-commerce marketplaces वर seller व्हायला
- Business address verification मध्ये
- Tax compliance साठी
24) Documents mismatch असेल तर application reject होतो का?
हो.
Address mismatch, चुकीचा rent agreement किंवा expired documents upload केले तर form reject होऊ शकतो.
25) License मिळाल्यानंतर काय केलं पाहिजे?
- PDF सुरक्षित ठेवा
- Office/Shop मध्ये display करा
- Expiry date नोंदवा
- बदल झाल्यास correction करा