Shop Act License म्हणजे काय?
Shop Act License, ज्याला अनेकजण Gumasta License म्हणूनही ओळखतात, हा महाराष्ट्र शासनाकडून दिला जाणारा व्यवसाय नोंदणीचा कायदेशीर (Legal) पुरावा आहे.
हा License घेतल्यामुळे तुमचा व्यवसाय अधिकृतपणे Government Records मध्ये नोंदवला जातो.
सरकारी नोंदणीनंतर व्यवसायाला:
- Legal protection
- Customers मध्ये विश्वासार्हता
- Bank account उघडण्यासाठी proof
- Tender / सरकारी कामांसाठी eligibility
- GST Return / Tax paperwork सोपे
ही सर्व गोष्टी Shop Act License मुळे मिळतात.
हा License कोणत्या कायद्याखाली दिला जातो?
Shop Act License हा
“The Maharashtra Shops and Establishments (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act, 2017”
या कायद्याखाली दिला जातो.
या कायद्यात काय नमूद केले आहे?
- कर्मचारींचे हक्क
- Women safety व कामाचे तास
- व्यवसायाचे नियम
- Registration व Renewal प्रक्रिया
म्हणजे हा License फक्त व्यवसाय नोंदणीपुरता नसून व्यवसाय चालवताना कोणते Rules पाळायचे याची माहिती देणारे कायदेशीर Document आहे.
Shop Act License आवश्यक कोणाला आहे?
महाराष्ट्रात जवळपास सर्व Commercial Activities करणाऱ्यांना हा License आवश्यक असतो.
खालील प्रकारच्या व्यवसायांसाठी Shop Act अनिवार्य आहे:
✔ दुकाने (Shops)
- किरकोळ दुकान (Grocery, Clothing, Electronics, Mobile Shop)
- घाऊक व्यापार (Wholesale)
- Medical Store
- Hardware / Electrical Shop
✔ Services
- IT Services
- Digital Marketing Agency
- Consultancy
- CA / Architect Office
- Coaching Classes
- Beauty Parlour / Salon / Spa
✔ Online बिजनेस
- E-commerce Seller
- Online Product Reseller
- Dropshipping
- Home-based business
✔ Industrial / Manufacturing
- Small Manufacturing Units
- Workshops
- Garages
✔ Freelancers / Professionals
काहीवेळा Freelancers ना देखील Bank KYC / Office verification साठी हा License घ्यावा लागतो.
सोपं भाषेत:
“जिथे कोणत्याही प्रकारची व्यापारिक Activity चालते, तिथे Shop Act License आवश्यक असतो.”
Shop Act License का आवश्यक आहे? (Importance)
1) सरकारकडून अधिकृत व्यवसाय नोंदणी
तुमचा व्यवसाय कायदेशीररीत्या अस्तित्वात आहे याचा Government प्रमाणित पुरावा.
2) Bank Current Account उघडण्यासाठी आवश्यक
बहुतेक बँका Current Account साठी Shop Act License मागतात.
3) GST Registration करताना मदत
GST Application मध्ये “Business Proof” म्हणून हा accepted आहे.
4) व्यवसायाला Trust आणि Professional Identity
कंपन्या, ग्राहक, marketplace platforms (Amazon, Flipkart, Meesho) — सर्वजण registered businesses सोबतच काम करणे पसंत करतात.
5) कर्मचारी असल्यास त्यांचे हक्क सुरक्षित
- कामाचे तास
- सुट्टीचे नियम
- महिलांच्या सुरक्षा उपाययोजना
हे सर्व Shop Act मध्ये नमूद आहेत.
Shop Act License मध्ये कोणकोणती माहिती असते?
License Download केल्यावर PDF मध्ये खालील माहिती दिसते:
- Establishment चे नाव
- मालकाचे नाव
- व्यवसायाचा प्रकार (Nature of Work)
- व्यवसाय सुरू केलेली तारीख
- कर्मचारी संख्या
- व्यवसायाचे पूर्ण पत्ता
- License Validity Period
- Registration Number
ही माहिती बरोबर नसल्यास Renewal किंवा Correction करावे लागते.
Shop Act License चे प्रकार
सामान्यतः दोन प्रकार असतात:
1) Registration Certificate (RC) – नवीन नोंदणी
व्यवसाय सुरू करताना घेतला जाणारा License.
2) Renewal Certificate (Periodic Renewal)
License च्या validity संपल्यानंतर नवीन कालावधीसाठी दिलेले certificate.
Shop Act License किती वर्षांसाठी मिळतो?
Validity १ वर्ष ते १० वर्षांपर्यंत घेता येते.
(तुम्ही अर्ज करताना कालावधी निवडता.)
कोणत्या चुका व्यवसायिक नेहमी करतात?
Shop Act apply करताना अनेकजण खालील चुका करतात:
🔸 चुकीचा Business Category निवडणे
🔸 खोटा किंवा जुना Address Proof Upload करणे
🔸 चुकीचे Employee Count टाकणे
🔸 Renewal वेळेत न करणे
🔸 Establishment Name spelling mistake
या चुका टाळण्यासाठी आमच्या वेबसाइटवर Step-by-Step application guide उपलब्ध आहे.
Shop Act License नसेल तर दंड होऊ शकतो का?
होय.
नोंदणी न करता व्यवसाय चालवणे हा कायद्यानुसार offense आहे.
त्यामुळे:
- Penalty
- Inspection issues
- Compliance problems
होऊ शकतात.
म्हणून व्यवसाय सुरू केल्यानंतर तात्काळ नोंदणी करणे योग्य.
Shop Act License कसा मिळतो? (Short Process)
Step 1: Online Portal वर Registration
Step 2: Documents Upload
Step 3: Payment
Step 4: Application Approval
Step 5: License PDF डाउनलोड
पूर्ण माहिती आमच्या “Application Process” पेजवर दिली आहे.
Gumasta License आणि Shop Act License हे वेगळे आहेत का?
नाही.
दोन्ही एकच आहेत.
- जुन्या काळात “Gumasta” म्हणत
- आता “Shop Act License” अधिकृत नाव
दोन्हीचा अर्थ व्यवसायाची सरकारी नोंदणी.
हा License घरून चालणाऱ्या व्यवसायालाही लागतो का?
होय — जर तुम्ही:
- Online विक्री
- Service देणे
- Consultancy
- Freelancing
- Baking / Handmade Products
यापैकी काही business घरातून करत असाल, तर देखील हा License लागू शकतो.
निष्कर्ष – तुमच्या व्यवसायासाठी Shop Act License महत्वाचा का आहे?
Shop Act License हा फक्त एक certificate नसून, व्यवसायाला कायदेशीर ओळख, सुरक्षा, विश्वास आणि compliance देणारा foundation document आहे.
Business सुरू करताना किंवा वाढवताना हा License असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
ShopAct.in वर आम्ही तुम्हाला नोंदणीपासून Renewal पर्यंत प्रत्येक माहिती सोप्या भाषेत देण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो.